TP.HCM – Tháng 7/2025 – Thống kê gần đây từ Công an TP.HCM cho thấy tỷ lệ người cao tuổi là nạn nhân của các vụ lừa đảo trên mạng xã hội đang gia tăng đáng báo động. Nhiều trường hợp bị chiếm đoạt tài sản với số tiền lớn, đặc biệt xuất phát từ tâm lý sợ phiền con cháu và thiếu hiểu biết về công nghệ – những yếu tố khiến họ trở thành mục tiêu dễ dàng của các đối tượng lừa đảo.
Trong bối cảnh đó, Công Dân Số Bạc – dự án hướng đến đào tạo kỹ năng số cho người cao tuổi – đã và đang triển khai các lớp học miễn phí giúp người lớn tuổi nhận biết, phòng tránh và xử lý tình huống lừa đảo trực tuyến, góp phần bảo vệ an toàn tài chính và danh tính cá nhân trong kỷ nguyên số.
Lừa đảo không ngừng gia tăng nạn nhân chính là NGƯỜI CAO TUỔI
Theo Công an TP.HCM, có đến 50% vụ lừa đảo mạng mà nạn nhân là người cao tuổi bắt nguồn từ sự hoảng loạn khi bị đe dọa hoặc không hiểu rõ về môi trường công nghệ số. Nhiều trường hợp không thông báo với người thân ngay, mà làm theo hướng dẫn của kẻ gian cho đến khi bị lừa nhiều lần, mất sạch tài sản.
Các thủ đoạn phổ biến mà kẻ lừa đảo sử dụng bao gồm:
Giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát để đe dọa đang liên quan đến vụ án, yêu cầu chuyển tiền xác minh.
Giả mạo tai nạn của người thân, khiến nạn nhân hoảng loạn và chuyển tiền “gấp”.
Giả danh nhân viên nhà mạng hoặc ngân hàng, yêu cầu cung cấp OTP hoặc mã tài khoản.
Tin nhắn nhận quà, trúng thưởng, kêu gọi từ thiện hoặc “chuyển nhầm tiền” qua ví điện tử.
Giả giọng người quen bằng Deepfake AI, hoặc nhắn tin bằng tài khoản mạo danh trên mạng xã hội.
Ảnh: Người cao tuổi luôn là đối tượng được nhắm tới trên mạng xã hội
Lớp kỹ năng số của Công Dân Số Bạc: Trang bị kiến thức phòng chống lừa đảo
Trước thực trạng trên, Công Dân Số Bạc đã tích hợp chuyên đề “Phòng tránh lừa đảo công nghệ” vào nội dung giảng dạy tại tất cả các lớp kỹ năng số cơ bản. Các lớp này hướng đến:
Giúp người cao tuổi nhận diện các hành vi lừa đảo phổ biến trên điện thoại, mạng xã hội, tin nhắn SMS.
Hướng dẫn thao tác kiểm tra thông tin, xác thực số điện thoại, tài khoản, tránh cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP.
Thực hành xử lý tình huống thực tế, như khi nhận được cuộc gọi giả danh, tin nhắn trúng thưởng, hoặc yêu cầu chuyển khoản.
Khuyến khích người học báo cho người thân, không tự xử lý một mình khi có tình huống nghi ngờ.
Tạo nhóm kết nối cộng đồng để người cao tuổi có thể chia sẻ kịp thời những nội dung đáng ngờ và được tư vấn hỗ trợ.
Ảnh: Lớp học kỹ năng số của Công Dân Số Bạc trang bị cho người cao tuổi kiến thức về chống lừa đảo trên mạng
Gia đình cần đồng hành cùng người cao tuổi
Công Dân Số Bạc đồng quan điểm với khuyến nghị của Công an TP.HCM: người thân cần đóng vai trò chủ động trong việc giao tiếp, hướng dẫn sử dụng công nghệ an toàn, và xây dựng thói quen kiểm tra thông tin trước khi hành động.
Một số biện pháp khuyến cáo:
Dành thời gian trò chuyện thường xuyên với người cao tuổi để kịp thời nắm bắt tâm lý và hướng dẫn kỹ năng cơ bản.
Cài đặt các ứng dụng chống lừa đảo, khóa bảo mật hai lớp, và giải thích rõ ràng các cảnh báo.
Hạn chế để người cao tuổi tự liên kết tài khoản ngân hàng vào các nền tảng chưa xác thực.
Hướng dẫn cách xử lý khi nghi ngờ bị lừa, bao gồm lưu giữ bằng chứng và gọi ngay cho người thân hoặc cơ quan công an.
Ảnh: Người cao tuổi cần sự đồng hành của gia đình để tránh lừa đảo trên mạng xã hội
Trong bối cảnh tội phạm công nghệ ngày càng tinh vi, người cao tuổi rất cần được trang bị kiến thức và kỹ năng số cơ bản để tự bảo vệ mình. Các lớp học của Công Dân Số Bạc, với phương pháp trực quan, dễ hiểu và hỗ trợ tận tình, đã và đang đóng vai trò quan trọng trong hành trình thu hẹp khoảng cách số và bảo vệ quyền lợi của người cao tuổi trong xã hội hiện đại.
